ఉల్లము : సంద్రము

ఘంబీరమైన అలజడితో సాగరఘోష

ఆలోచనల వలయంలొ మనోఘోష

నిత్యం ఆకాశానికి నిచ్చెన వేస్తూ ఎగసి పడే కెరటాలు

నిత్యం కోరికల ఊసులలో ఉచ్చులు బిగుస్తూ సాగే ఆలోచనలు

తన గమ్యం తీరమని తెలిసినా తెలియని రీతిలో పరుగులు

తన గమనం కాష్టానికై యని ఎరిగినా ఎరగిని రీతిలో ఉరుకులు

కానవు అలల చాటునున్న నిశ్చల సాగరం

కానవు తలపుల మాటునున్న అచంచల స్వరూపం

అనుభవించరానిది రత్నగర్భం, ఆకాసానికై చూసే కెరటానికి

అనుభవించరానిది సూన్య ప్రకాశం, కోరికల ఉచ్చునున్న మనసుకు

గంగావతరణం

శివపురాణం అహాన్ని నాశనం చేయడానికి, ద్యానాన్ని భోదించటానికి తగిన ప్రతీతాత్మకమైన కథల సంపుటం అని ఓ నానుడి. మరి అందులో గంగావతరణం మనసుకి అన్వయించుకున్నప్పుడు ఇలా గోచరించింది.

సగర కుమారుల ఆత్మ విముక్తికై భగీరథుడు చేసిన ప్రయత్నం. ఇది గంగావతరనానికి నాంది.

భగీరథుడు తన మరియు తన పూర్వీకుల ఆత్మ విముక్తికై విలయ తాండవం చేసే కెరటాలతో, అంతులేని లోతులకు మింగేసే సుడిగుండాలతో నిండి ఉన్న గంగను భువికి రమ్మని ప్రార్దించాడు.

పూర్వీకులు పూర్వం చేసిన కర్మలకు నిదర్శనమైతే, ఆ పూర్వ కర్మల చేత ఉద్భవించిన తలపులు కెరటాలైన, ఆ భూత భవిష్యత్ తలంపుల సుడిగుండంలో మానవుడు వర్తమానము మరియు తన నిజ స్వరూపము నుండి విడువడి బ్రతుకు సారిస్తూ ఉంటాడు. ఇటు వంటి అరిషడ్వర్గాలతో కూడిన ఆలోచనల గుండంలో సతమతమవుతూ వాటి నుండి విముక్తి పొందటానికి, తనను తాను తెలుసుకొవటానికి ప్రయత్నము సలుపడు.

భగీరథుడు ఇంతటి ఊగ్రరూపాన ఉన్న గంగను శాంతింపచేసి భువికి దింపగల దిట్టయైన శివునికై తపము చేసి శివుని సాక్షాత్కరింప చేసుకున్నాడు.

నా ఆలోచన సరలిలో, ద్యానములో, తపములో నిమఘ్నుడైన వాడు ఆలొచనల కడలికి అతీతంగా తానే శివుడై నిశ్చలంగా, శాంతియుతంగా కేవలం దర్శనమాత్రుడై తనకు ఖేదం కలగక నిర్ణయము తీసుకొను ధీశాలిగా మారగలడు.

శివుడు తన జటాజూటాన ఆ నిలకడ యెరుగని గంగను బందించి సౌమ్య రీతిన, పాపాలను హరించు పాపనాసినిగా దివిపైకి చేర్చాడు. ఆ పిమ్మట గంగ తన స్పర్శతో సకల సగర వంశమునకు ముక్తిని ప్రసాదించింది.

తాను ద్యానము చేత నిలకడ లేని ఆలోచనలకు పగ్గం వేసి శాంతంగా సరైన నిర్ణయం తీసుకొనగలుగుతాడు. అటువంటి నిర్ణయాల చేత తాను తన పరివారానికి సంతోషదాయకంగా మారగలడు.

నేను నాకు అర్దమైన, నచ్చిన రీతిన కథలను అన్వయించుకున్నాను. మీరు ఈ కథను ఏ రీతిలో చూసారో మీరూ చెప్పగలరు.

ఇట్లు,

శంకర్

సాగర మధనం - ధ్యానం

 శివ

నిరాకార స్వరూపం
బ్రహ్మాండాన్న నాట్య విలాసం
లయ కారక విలయ తాండవం
మనో దృష్ట్యా మానస స్వరూపం

కానలేని ఆకారం
స్పృసించలేని పధార్దం
సర్వవ్యాప్తం నీ భావం
అచంచల మనసుకే నీ సాక్షాత్కారం

నిర్మానుష్యం నీ నివాసం
శభ్దరహితం నీ గమనం
శ్వాసనిశ్వాసల కేంద్రం నీ ఆలయం
నిను కాంచే మార్గం ధ్యానం

సాగర మధనం - ధ్యానం

పూర్వం దేవ దానవులు అమృతానికై సాగరాన్ని మధించారు, ఇదే సాగరమధనం. దీన్నే ధ్యానానికి అనుసంధానించి చూసినపుడు ఒక విచిత్రమైన పోలిక కనబడింది. ఆ వివరనే ఈ వ్యాసానికి మూల కారకం. ఇక విషయానికి వస్తే..

నిరంతరము ఆలొచనల తరంగాలతొ గొషితమై ఉండే మనసు ఓ సంద్రం. దేవ దానవులు మంచికి చెడుకి నిదర్శనాలు. వారు మంచి చెడు ఆలొచనల సమాహారం. వాటి మద్య నిత్యం జరిగే మధనం, సాగర మధనం.

లక్ష్యము, దిశ, స్థిరత్వము లేని మధనం నిరర్ధకం. మందర పర్వతం లాంటి దేహాన్ని కవ్వంగా, వాయుభక్షకుడైన వాసుకి వలె శ్వాస నిశ్వాసలను ఆదారం చేసుకొని, కూర్మము వంటి స్థిరమైన భంగిమతో, స్మారక స్థితిని పొందుటే లక్ష్యముగా చెసే మధనమే ధ్యానం.

మధనం జరుగు సమయములో రాపిడి వల్ల వాసుకి అనుభవించిన భాదె స్వాస నిస్వాసాల వల్ల మన హ్రుదయములొ కలిగె ఉష్ణ స్థితి(అనాహత చక్ర చైతన్యం). 

సాగర మధనంలో మొదట ఉద్భవించినది హలాహలం. హలాహలం మనలో కూరుకుపోయిన కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మాత్సర్య మరియు క్షుధా-తృష్ణలకు నిదర్శనాలు. వీటిని హృదయములో ఉంచిన యెడల మనుష్యునకు శాంతి దుర్లభం. అదే వీటిచే ప్రభావితుడై కార్యములు సలిపిన, ఆ కార్యములచే అశాంతి పొందుతాడు. కావున వీటిని గరల కంఠుడైన సదాశివునకి అర్పించి ఇటు హృదయము చలించకుండా అటు మనసు ఖేధపడక స్మారక స్థితిని పొందడమే ధ్యానం.

(అపస్మర - హిందూ పురాణాలలో ఆధ్యాత్మిక అజ్ఞానం మరియు అహంకారాన్ని సూచించే ఒక చిన్న వ్యక్తి. నటరాజ స్వరూపంలో శివుడి కాలి క్రింద ఈ అపస్మరుడను తన ఆదీనములో ఉంచుకుంటాడు.)

లక్ష్మీ దేవి సర్వ సంతోషాలకు కారణం. స్మారక స్థితిలో ఉన్న మనుష్యునకు సంతోషం కలుగుతుంది. తన కోరికల సాధనకు అనుకూలమైన విచారణను కలిగించు కామధేనువుని అనుగ్రహించేది ధ్యానం.

అమృతము స్మారక స్థితితో(consciousness) సమానము. ఏ విధముగా అయితే మోహిని మాయ చేత అసురులను మభ్య పరచి సురులకు అమృతాన్ని అందజేసి లోకానికి శాంతిని కలిగించిందో అదే విదంగా స్మారక స్థితిలో మనుష్యుడు తన చెడు ఆలోచనలను మాయలో కప్పివేస్తూ తన మంచి ఆలోచనలను వృద్ధి చేస్తూ తాను సంతుష్టుడై, తన పరివారాన్ని సంతోషంగా ఉంచగలడు.

ఇది వారణాసి నగరాన గంగా నదీ తీరాన నాకు కలిగిన అనుభూతి.

                                                                                                                                        -- శంకర్

విలయతాండవం

భక్తి నిండిన హృదయాలతో,

ముక్తి నొసగే ప్రకృతి వడిలో,

భుక్తిని మరచి కానలలో,

శక్తిని మరచి మైమరచి నగములలో.

హిమవంతుని వడిలో,

హిమపాతపు కౌగిట,

హితులకు దూరముగా,

హరుని పాద సేవకేగిరి భక్తజనుల్.

స్వర్గదామమైన హిమాలయాల అంచులపై, చల్లని గాలుల నడుమ, పచ్చని 

పచ్చికపట్టుల మద్య పయనించుచు, ఆనందముతో కూడిన మనస్సుతో ఉన్న ఆ వేల.

జటాదర జటాజూటమే హిమగిరి నగమైన,

అందు చుట్టబడిన గంగయే సరస్సయిన,

సడలిన జటలే కూలిన వంతెనయిన,

ఉప్పొంగిన గంగవలె ఆ సరస్సు లోయలో దుమికెన్‌....

నిర్లక్ష్యపు నిశీదిలో ఓ తప్పిదము,

పెను ప్రమాదమునకు కారణము,

సహజ వంతెనె అయ్యెను బలహీనము,

రక్షణ వలయమునకు ఇది ఛేదము.

దిక్కులు పెక్కుటిల్లే మెరుపుల గళం,

హోరున వీచే పవనుని తాళం,

జోరున కురిసే వర్షపు గాలం,

వెరసి హూంకరించెను ఆ ధరం.

ఉరకలు వేసిన గంగా తటాకం,

కట్టలు తెంచుకున్న హిమనీ నగం,

రాతి గుండ్ల ఆ ప్రవాహ

మడుగున పూడెను ఆ నగరం.

పారెను శిలల సెలయేరు,

జారెను పర్వత చెరియలు,

చెరిగెను రహదారులు,

చిక్కెను భక్తజనులా లోయలోన్‌.

మడుగున చిక్కిన జనులు,

చేతులు జారిన భందువులు,

నిదుర లేని కాలరాతృలు,

ఏరులై పారెను అసృవులు.

శవాల మద్యన మిగిలిన ప్రాణాలు,

సాయానికై వేచిన విషాద వదనాలు,

హితం మరచి దోచుకున్న రాబందులు,

సాయమందక రోదించిన దీనులు.

కుసుమాసితమై యుండే ఆ నగము,

ఆత్మలు రాలిన పీనుగులతో నిండెను.

భక్తులకు పునీతమైన ఆ శివాలయం,

నేడు శ్మశానముగ గోచరించెను.

ఈ ప్రళయాన్ని కనుగొన్న వెంబడే, శివగణాలు కదిలినట్లుగా వేగిరమై జవానులు ఆ చోటికి చేరి, వంతెన లేని చోట వంతెనై, దారి లేని చోట దారి చేసి, ఆకలిగొన్న ప్రాణులకు ఆకలి తీర్చి, జడిసిన మనసులకు దైర్యాన్నిచ్చి, అస్వస్తులకు వైద్యాన్నిచ్చి, జడివానను సైతం లెక్క చేయక ప్రాణాలను పనంగా పెట్టి ఆ మిగిలిన ప్రాణాలను కాపాడిరి. ఈ మహనీయులకు (జవానులకు) వందనం. జై హింద్...!!!

-- శంకర్

ఓ పిచుక....!

స్వార్దరహిత మనుష్య జీవితంతో ముడి వేసుకొని, దాగిన స్వార్దపూరిత కోరలను ఆనాడు కానక, నేడు ఆ కొరల జ్వాలాగ్నిలో మాడిపోతున్న తన జాతిని చూచి అనాదగా మిగిలిన ఓ పిచుక, ఆవేదనతో...

చిరు గూటిలో నా జీవనం,

కిలకిలరావాలతో ప్రతి దినం,

ఆకాశ వీధిలో నా విహారం,

ఆనంద సాగరంలో నే విలీనం.

చిట్టి కొమ్మల నా గూడు,

పూరింటి కప్పులో నా గోడు,

పచ్చిక బయళ్ళే నాకు తోడు,

స్వర్గమయమే నాకీ తోడు.

కీటక సంహారం నా భోజనం,

రైతుకు సాయం నా వ్యాపకం,

రాలిన గింజలే నా విందు భోజనం,

రైతు నాపై చూపే మమకారం.

ఇలా సాగిపోతున్న పయనంలో...

సాంకేతికత పేరుతో ఓ పెనుభూతం,

రేపింది నా జీవితంలో ఓ కలకలం,

స్వార్దపు కొరలు చాచిన ఆ సర్పం,

విషాద చాయకు వేసిందో భీజం.

గూడు చిక్కని మహా నగరం,

తరంగాల వలయంలో పోరాటం,

రసాయనాల పేరిట హలాహలం,

మెతుకులకు కరవైన జీవనమో భారం.

రాలిపోతున్న సహచరులు,

కూలిపోతున్న గూటికొమ్మలు,

చూడలేవీ కనుబొమ్మలు,

ఆపలేనీ దురాగతాలు.

మేలు మరచిన రైతు రసాయణాలతో కాటేస్తే, జాలి మరచిన నగరం గూళ్ళను కాలరాస్తే, కనికరము లేక, తోటి జీవులమన్న దయ లేక, స్వార్దము చేత నన్ను ఒంటరిని చేశావు, ఇది నీకు భావ్యమా...???

--శంకర్

కానరాని అందం.

కనులకు కనుపడని ఆ రూపం,

మనసును హత్తుకునే ఆ గుణరూపం,

ఏ దివిలో దాగెనో ఆ చిలిపితనం,

నే కోరిన ఆ దివ్య రూపం.

వేచాను నీకై అహర్నిశం,

నీ దర్శనానికై చేశాను తపం,

కలలోనైనా మరవలేదే నీ జపం,

ఐనా కనులకు కానరాదే నీ దర్శనం??

రానే వచ్చెనే ఆ శుభసమయం,

ప్రాతః కాలమున ఆ దినం,

గంగా తీరాన ఆ కుసుమం,

మనో నేత్రములకు చేసెను ఆనందమయం.

భాస్కరుడే సింధూరము కాగా,

నీలి మేఘములే కనుబొమ్మలు కాగా,

పర్వత చరియలే కనురెప్పలు కాగా,

గిరి పుత్రియే(గంగా) నాసికము కాగా,

తీరాన కాషాయ వస్త్రాలే అదరములు కాగా,

సాక్షాత్కరించెను ఆ భువిజ కనుల పండుగగా...!!!

ఈ భువిలో్ దాగిన అందాలు ఎన్నో, మనసుతో చూడవోయ్,

ప్రకృతి అందాలన్నీ నీ ఎదుటే ఆవిష్కరమౌతాయి.

--(శంకర్)

కాగితం.

కాగితపు జీవితం,

కాలానికి అంకితం,

కోటి భావాల నిక్షిప్త సంపుటం,

కాల చరిత్రకు మిగిలిన సాక్ష్యం.

ప్రియుడే ఎదురుగా నిలిచినా,

పెదవే పలుకులు లేక మూగబోయినా,

ప్రేమ పుష్పించుటకు సాయంగా నిలిచిందో కాగితం.

కాల చక్ర వలయంలో పడి

దూరమైన మిత్ర మండలిలో,

స్నేహాన్ని చిగురించి కలిపిందో కాగితం.

మనో వేదిత ప్రపంచంలో

ఒంటరిగా నిలిచిన బ్రతుకుకు,

నేనున్నానంటూ ఆసరాగా నిలిచిందో కాగితం.

అనుభవాల భాండాగారం,

జ్ఞాన సంపదకు నిలవలు మన చరిత్ర పుటలు,

ఆ చరిత్రను హ్రుదయంలో దాచుకొని కాపాడిందో కాగితం.

కదలిక లేని కాగితం - పలికించగలదు కోటి రాగాల గీతం.

మాట లేని కాగితం - చూపించగలదు మహామహుల మనోగతం.

చులకన చేయకురా ఓ నేస్తం, ఈ కాగితమే కాగలదు

 మన జీవన చక్రపు మలపుటద్దం.

--(శంకర్)

పాటశాలలా, కార్మాగారాలా??

జీవితం గురు సంబందీకం. ప్రతి వ్యక్తి జీవితంలో ప్రతి అడుగులో గురువు యొక్క  పాత్ర ఎంతో కొంత నిక్షిప్తమౌతుంది. జీవితం మొదలు మాత్రుమూర్తి,  జీవిన అంతం స్నేహితులు, సహచరులు వరకు అందరు  ఏదో ఒక సందర్భమున గురు స్తానం వహించి మన జీవితాన్ని ఒక సుగమమైన మార్గమున నడిపించిన వారే. ఐతే ఇంత ప్రత్యేక స్థానాన్ని వహించిన గురు స్థానాన్ని నేటి ఈ విద్యా సంస్థలు ఆవహించి వీటి విలువలను నాశనం చేస్తున్నాయి. ఇటువంటి విద్యాసంస్థలే ఈనాడు నా అంశం.

కాలం మారింది, విలువలు మారాయి,

నాడు గురువే దైవం, నేడు గురువే వర్తక సముదాయం,

నాడు గ్నానానికి పట్టం, నేడు పైసాకి దాసోహం,

నాడు విద్యార్థికి కళాశాల ఒక విద్యా భాండాగారం,

నేడు అదొక కార్మాగారం.

అర్హత:

ద్రోణాచార్యుడు దనుర్వేదాన్ని అవపోసన పట్టిన దిట్ట, భీష్ముడంతటి వారిచే శ్లాఘించబడిన మహా గురువు, కురుపాండవుల గురువు. ఇంతటి మహనీయుడు, బ్రహ్మాస్త్ర సంపన్నుడు, అర్హతను నిర్ణయించకుండా బ్రహ్మాస్త్రముతో సహా అన్ని విద్యలను అందరికి నేర్పించిన యెడల ఆనాడు దర్మము నిలిచుని ఉండేదా??.

ఏకలవ్యుడు ద్రోణుడి శిష్యుడు. ఆయన గురువుని మించిన శిష్యుడు, అర్జునుని మించిన విలుకాడు. అటువంటి దక్షత కలిగిన శిష్యుని ముని వ్రేళుని దక్షినగా కోరి తాను నేర్చిన విద్య తనకు అక్కరకు రాకుండా చేయడం గురువుగా ద్రోణుడు చేయడం సబబా?? అవును సబబే. ఒకనాడు గురు సమేతంగా కురు-పాండవులు అడవికి వెళ్ళిననాడు ఒక సన్నివేశం ద్రోణుని కంటపడినది, అది ఏమనగా, ఒక జాగిలము(కుక్క) తన వైపు చూసి అరిచిందని క్షనికావేశంలో, చీ..!!! అంటే వినుదిరిగే కుక్కని అది నోరు తెరిచి మూసేలోగా ఏడు బాణాలు దాని నోట్లోకి కొట్టి ఏకలవ్యుడు తన బలాన్ని ప్రదర్శించాడు. చీపురి పుళ్ళను విరవడానికి గొడ్డలిని ఉపయోగించినట్లు, క్షణికావేశంలో బలాబల విచక్షన లేక బలముంది కదా అని దాన్ని ప్రయోగించే వాని చెంత ఇంతటి అస్త్ర విద్య ఉంటే అది ఏదోఒకనాడు బలహీనులను చనకగలదు. కావున ద్రోణుడు ఏకలవ్యుని అర్హతను ద్రుష్టియందుంచుకొని ఆ గురుదక్షిన కోరాడు. ఇక్కడ గురువు శిష్యుని అర్హతను ఎంచడం ఎంత విలువైన కార్యంగా మన పూర్వికులు ఎంచారో అర్ధమవుతుంది.

మరి నేడు ఈ అర్హత అను దాన్ని మన కళాశాలలు పట్టించుకుంటున్నారా?? కొంత వరకు మార్కులతో అర్హతను నిర్ణయించడం సబబుగానే అనిపించినా అది ఎంత వరకు కార్యాచరణలో ఉంది అని ఆలోచిస్తే ఇది సరిపోదు అని అర్దమౌతుంది. డబ్బుకి దాసోహం అంటూ కళాశాలలు ప్రవర్తిస్తున్న తీరు దక్షతలేని ఇంజినీర్లను, మానవత్వం లేని డాక్టర్లను, కార్యాచరణలో నిభద్దత లేని ఉద్యోగులను తయారు చేస్తుంది.

శిక్షణ:

తాను నేర్చిన విద్య తన యందే ప్రకాశించి తన యందే నశించిపోవడం పాపంగా భావించేవారు ఆనాడు. అందుకే తన విద్యను ప్రతిభావంతులైన విద్యార్దులకు పంచడంలో ఎల్లప్పుడూ ఆశక్తి కనబరిచేవారు. మరి కళాశాలలు ఒక వర్తకంగా మారిన నేడు, డబ్బుపై ఆశక్తితో కాకుండా విద్యను పంచడంపై ఆశక్తి కనబరిచేవారు తక్కువైపోయారు. ఈ వర్తక దోరణిలో పడి ఎంతో విలువైన మన వేద సంపదను సమాదుల్లోకి చేర్చారు. శిక్షణా పద్దతులను మార్చి పోటీతత్వాన్ని పెంచామని దానితో పురోగతిని సాదించామని భావించి, లేత మనస్సులపై ఒత్తిడిని పెంచి చదువునే వారి పాలిట యమపాశంగా మార్చి ఎన్నో చిరు హ్రుదయాలను నిశీదిలో కలిపేశారు. 

పరీక్ష:

మన చిన్ననాడు, కూడికలు నేర్చుకొనే సమయమున ఉపాద్యాయులు వారికి తోచిన అంకెలను కూడమని పరీక్ష పెట్టేవారు. కావున మనం ఎలాంటి సంక్యలనైన నేడు కూడ గలుగుతున్నాం. మరి తరగతులు పెరిగే కొద్ది ఏం జరుగుతోంది??  ప్రశ్నలలో క్లిష్టత పెరుగుతుంది, దీనితో ప్రశ్నలను తయారు చేయడంలో క్లిష్టత పెరిగింది. ఆ క్లిష్టతను సమస్యగా భావించి కొత్త ప్రశ్నలను పరీక్షలకు ఇవ్వడం మానేసి ఒకే ప్రశ్నను ఇవ్వడం అలవాటు చేశారు. దీనితో విద్యార్దికి తెలిసిన సమాదానమే అవటంతో ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేకుండా పోయింది.

"చేపకి కోతికి చెట్టెక్కడమ్లో పోటీపెడితే ఏనాటికి చేప గెలవలేదు". అలాగే అందరికి ఒకే రకమైన పరీక్షలు, అన్నింటిలోనూ ఉత్తీర్ణులైతేనే పై చదువులకు పంపాలి అనడం ఎంత వరకు న్యాయం??  తెలుగు భాషలో వంద మార్కులు సంపాదించ గలిగిన ప్రఘ్న కలిగి తెలుగులో పి.హెచ్.డి చేద్దామన్న ఆకాంక్షతో ఉన్న  ఒక విద్యార్దిని హిందీలో ఉత్తీర్ణుడు కాలేదని పై చదువులకు పంపకపోవడం సమంజసమా??

శిక్ష:

--మార్కులే లక్ష్యంగా, బాంధవ్యాలకు దూరంగా, కమ్మని ప్రకృతికి దూరంగా, కారాగార సదృశమైన నాలుగు గోడల మద్య పుస్తకమే లోకంగా భావించేట్టు చేసి అందిస్తున్న విద్య ఈ విద్యార్దులకు ఒక శిక్ష.

--రక్తాశృవులు పారిస్తూ, అహో రాతృలు కష్టపడినా ఈ కార్పరేటు స్కూల్లల్లో తమ పిల్లలకు ABCDలు నేర్పించుకో లేకపోవటం ఆ తల్లిదండ్రులకో శిక్ష.

--ఇటువంటి శిక్షణతో కూలిపోయే భవంతులు కట్టే ఇంజినీర్లను, ప్రాణాలు తీసే డాక్టర్లను, దన వ్యామోహంతో ధర్మాన్ని తప్పి క్రమశిక్షణారహితంగా ఉండే ఉద్యోగులను, తయారుచేసే కళాశాలల పేరిట ఉన్న వర్తక కార్మాగారాలు మన దేశానికే చీడ పురుగులు.

"నేడు విద్యారంగాలని మించిన వ్యాపారం మరోటి లేదు." ఈ ఉద్దేశంతో మొదలైన కళాశాలలన్ని ఉక్కు కార్మాగారాలు. విద్యార్దులనే ఉక్కుని, తల్లిదండ్రుల కష్టాన్నే కొలిమిగా మలచి, ఒత్తిడి,పోటీతత్వాలనే నిప్పుగా మార్చి ఆ ఉక్కుతో వ్యాపారం చేసే ఉక్కు కార్మాగారాలు ఈ కళాశాలలు.

అన్ని కళాశాలలు ఈ విదంగానే ఉన్నాయనేది నా అభిప్రాయం కాదు. కాని చాలా వరకు ఇలానే ఉన్నాయనేది నా అభిప్రాయం. ABCDలు నేర్పించే నర్సరీకి లక్ష రూపాయలు డొనేషన్‌, సంవత్సరం మొత్తం కష్టపడి రాంకు సంపాదించి సీటుకి అర్హత పొందినా, తుది నిమిషంలో అర్హతలేని విద్యార్ది అదే సీటుకి 10 లక్షలు చల్లిస్తే సరి. ఇలా ఉన్న విద్యారంగాలతో మన సమాజం ఏ అగాదంలోకి కూరుకుపోతుందో ఇక వేచి చూడాల్సిందే....